Sivas’ta yerin 50 metre altından çıkarılan kaynak tuzu, geleneksel üretim yöntemiyle sofralara ulaşmak için gün sayıyor. Birçok şehirden ve yurt dışından talep gören tuzun, bu yıl ekim ayının ortalarında hasat edilmesi bekleniyor.
Sivas kent merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunan Bingöl köyündeki tuzla, yıllardır uygulanan üretim yöntemiyle dikkat çekiyor. Yer altından çıkarılan tuzlu su, özel havuzlarda güneş ve rüzgârın etkisiyle buharlaştırılıyor. Buharlaşmanın ardından havuzların tabanında biriken tuz, hasat edilerek çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra satışa sunuluyor.
Tuzlanın üretim sürecinde yerin yaklaşık 50 metre altındaki kaynaklardan çıkarılan tuzlu su kullanılıyor. Su pompalar aracılığıyla 3 bin ila 4 bin metrekare büyüklüğündeki havuzlara aktarılıyor.
Tuzlu sudaki suyun güneş ve rüzgârın etkisiyle buharlaşmasıyla tuz kristalleri havuzların tabanında birikiyor. Daha sonra biriken tuz toplanarak fabrikaya götürülüyor ve burada yıkama, kurutma, kırma, öğütme ve paketleme işlemlerinden geçiriliyor.
Kaynak tuzu üreticisi Fikri Çiçek, geçmiş yıllarda uyguladıkları üretim sisteminde iş gücünün önemli bir yer tuttuğunu belirterek, işçi bulmakta yaşanan sıkıntılar nedeniyle daha fazla makineleşmeye geçtiklerini söyledi.
Çiçek, yeni sistemle hem işçilik maliyetlerini azaltmayı hem de üretim kapasitesini artırmayı hedeflediklerini belirterek, “Sistemimizi değiştirmemizin öncelikli sebebi işçilik. İşçi bulamadığımız için sistemimizi komple değiştirdik ve daha çok makineleşmeye geçtik. Makineleşmeye geçmemizin birinci sebebi işçilik, ikincisi ise üretimimizi artırmak” dedi.
Havuzların büyüklüğünün 3 bin ila 4 bin metrekare arasında değiştiğini ifade eden Çiçek, güneş ve rüzgârın etkisiyle buharlaşmayı hızlandırdıklarını ve bunun da üretime olumlu yansıdığını dile getirdi.
Yeni üretim sezonunun hazırlıklarının yağışlı ve soğuk havaların sona ermesinin ardından başladığını aktaran Çiçek, havuzların temizlenip bakımlarının yapılmasının ardından yer altından çıkarılan tuzlu suyun yeniden havuzlara aktarıldığını söyledi.
Çiçek, üretim sürecini şöyle anlattı:
“Öncelikle yağmurların ve soğuk havanın geçmesini bekleriz. Yağmurlar geçtikten sonra havuzlarımızın temizliği ve bakımı başlar. Daha sonra yerin 50 metre altındaki tuzlu suyumuzu bu havuzlara tekrar veririz. Bu suyun yüzde 25’i tuz, yüzde 75’i ise ham sudur. Ham suyu buharlaştırarak geriye kalan yüzde 25’lik kısmın tabana çökmesini sağlarız. Burada da ekim ayının 15’i gibi hasada giriyoruz.”
Üretim miktarının büyük ölçüde hava şartlarına bağlı olduğunu belirten Çiçek, özellikle yaz aylarında yağışların üretimi doğrudan etkilediğini ifade etti.
Sıcak ve kurak havaların buharlaşmayı artırarak üretime katkı sağladığını belirten Çiçek, geçen yıl yaklaşık 1.000 ila 1.500 ton arasında tuz üretimi gerçekleştirdiklerini söyledi.
Bu yıl ise Sivas’ta etkili olan yağışların üretim miktarını düşürebileceğini kaydeden Çiçek, “Bu sene ne kadar üretim yapacağımızı henüz bilmiyoruz. Nasibimizde ne varsa onu alacağız inşallah. Şu anda hasat için gün sayıyoruz” ifadelerini kullandı.

Havuzlardan hasat edilen tuz, daha sonra fabrikaya götürülerek çeşitli işlemlerden geçiriliyor. Burada yıkama, kurutma, kırma ve öğütme işlemlerinin ardından tuz, müşterilerin talebine göre ince, kalın veya elenmiş şekilde hazırlanarak paketleniyor.
Çiçek, ürettikleri tuzun kaynak tuzu olduğunu belirterek, iyot konusunda da tüketicilere yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Kaynak tuzunda doğal olarak iyot bulunmadığını ve iyotun üretim aşamasında sonradan ilave edildiğini ifade eden Çiçek, vatandaşların bu konuda bilinçli olması gerektiğini savundu.
Öte yandan uzmanlar, iyot eksikliğinin önlenmesi açısından iyotlu tuz kullanımının önemli olduğunu belirtiyor. Bu nedenle tüketicilerin tuz tercihinde sağlık otoritelerinin önerilerini dikkate alması önem taşıyor.

Geleneksel yöntemlerle üretilen Sivas kaynak tuzunun başta farklı şehirler olmak üzere çeşitli bölgelere gönderildiği belirtilirken, ürüne yurt dışından da talep geldiği ifade edildi.
Doğal kaynaklardan çıkarılan tuzlu suyun güneş ve rüzgârla buluştuğu Bingöl köyündeki tuzla, önümüzdeki haftalarda başlayacak hasatla birlikte yeniden hareketlenecek.
Üreticiler, hava şartlarının elverişli olması halinde sezonu yüksek verimle tamamlamayı hedeflerken, Sivas’ın yerin 50 metre altından çıkarılan kaynak tuzu da ekim ayında sofralara ulaşmak için gün sayıyor.
Yorumlar