Türkiye’de tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni bir düzenleme hazırlığı gündemde. Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığı tarafından üzerinde çalışılan yasa teklifi taslağında, sigara satın almak isteyen vatandaşların yaşlarının QR kod üzerinden elektronik ortamda doğrulanması öngörülüyor. Düzenlemeyle 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesi hedefleniyor.
Hazırlanan taslak kapsamında market, bakkal ve büfe gibi tütün ürünü satışı yapılan işletmelerde alıcıların 18 yaşını doldurup doldurmadığının elektronik sistem aracılığıyla kontrol edilmesi planlanıyor. Böylece yaş kontrolünün yalnızca satıcının değerlendirmesine bırakılmaması ve çocukların tütün ürünlerine erişiminin zorlaştırılması amaçlanıyor.
Japonya ve Güney Kore’deki uygulamaların da incelendiği çalışmada, QR kodla çalışan bir yaş doğrulama modeli üzerinde duruluyor. Taslakta yer alan sisteme göre, ilgili kamu otoritesince oluşturulacak QR kod üzerinden alıcının yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı doğrulanabilecek.
Planlanan sistemde, yaş doğrulamasının T.C. kimlik numarasıyla ilişkilendirilmesi seçenekler arasında bulunuyor. Ancak uygulamanın bu şekilde hayata geçirilmesi durumunda satıcının müşterinin adı, doğum tarihi veya diğer kişisel bilgilerini görmemesi; yalnızca 18 yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığına ilişkin sonucu görmesi hedefleniyor.
Taslakta yalnızca yaş doğrulaması değil, günlük satın alınabilecek tütün ürünü miktarının elektronik sistem üzerinden denetlenmesi seçeneği de değerlendiriliyor. Uygulamanın fiziksel satış noktalarında nasıl kullanılacağı ve farklı satış kanallarına ilişkin denetimlerin nasıl yürütüleceği üzerinde çalışılıyor.
Düzenlemenin hayata geçirilmesi hâlinde sistemin geliştirilmesi ve satış noktalarının uygulamaya uyum sağlaması için bir yıllık geçiş süresi öngörülüyor. Elektronik yaş doğrulama sisteminin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi planlanıyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da sigara satışında yaş doğrulaması yapılmasına yönelik tartışmalar kapsamında, düzenlemenin temel amacının çocukları tütün ürünlerinin zararlarından korumak olduğunu belirtti.
Memişoğlu, konuya ilişkin açıklamasında, “Vatandaşlarımız müsterih olsun, önceliğimiz 18 yaş altındaki çocuklarımıza yaş doğrulaması yaparak tütün ürünü satışını önlemek ve onları tütünün zararlı etkilerinden korumaktır.” ifadelerini kullandı.
Düzenleme henüz taslak aşamasında bulunuyor. QR kodla yaş doğrulamasının nasıl uygulanacağı, günlük alım sınırına ilişkin bir karar alınıp alınmayacağı ve sistemin yürürlük tarihi, teklifin nihai hâli ve yasama süreciyle netleşecek.
Yorumlar